Αμετάβλητο, στο ιστορικό χαμηλό επίπεδο του 1%, αναμένεται να διατηρήσει το βασικό επιτόκιο του ευρώ η ΕΚΤ κατά την αυριανή, πρώτη συνεδρίασή της για το 2012.

Στο μεταξύ συνεχίστηκε και τον Νοέμβριο η εκροή των καταθέσεων με τα υπόλοιπα να μειώνονται κατά 3,5δισ ευρώ περίπου και διαμορφώνονται στα 172,89δισ ευρώ από τα 176,4δισ ευρώ τον Οκτώβριο, σύμφωνα με τα στοιχεία που ανακοίνωσε η Τράπεζα της Ελλάδος. Ας σημειωθεί ότι στο τέλος του 2009 τα υπόλοιπα καταθέσεων νοικοκυριών και επιχειρήσεων ανέρχονταν στα 237,5δισ ευρώ. Μέσα σε 23 μήνες η σωρευτική μείωση στα υπόλοιπα έφτασε στα 65δισ ευρώ. Το ανησυχητικό για τους τραπεζίτες είναι ότι οι εκροές θα συνεχιστούν και μάλιστα με ένταση, καθώς πολλά νοικοκυριά και επιχειρήσεις, μέσω των καταθέσεων τους «χρηματοδοτούν» πλέον τις ανάγκες τους. Μάλιστα στις περισσότερες περιπτώσεις οι αναλήψεις γίνονται πλέον από το «κομπόδεμα» των 10.000 ή 20.000 ευρώ που ήταν η κατάθεση ανάγκης. Από τους λογαριασμούς αυτούς σηκώνονται πλέον χρήματα, για να καλυφθούν οι υποχρεώσεις προς την εφορία και να πληρωθούν τα χαράτσια.

Στο 11μηνο του 2011 οι καταθέσεις μειώθηκαν κατά 37δισ ευρώ, όταν οι προβλέψεις στις αρχές του 2011, τις εκτιμούσαν στα 19δισ ευρώ. Τώρα τα τραπεζικά στελέχη δεν αποκλείουν ότι μέχρι το τέλος του 2012 θα έχουν «φύγει» από τις τράπεζες σχεδόν 100δισ ευρώ.

Ξέμειναν από κεφάλαια κίνησης οι επιχειρήσεις και «πάγωσαν» τα δάνεια προς τα νοικοκυριά. Σύμφωνα με τα στοιχεία της Τράπεζας της Ελλάδας, η συρρίκνωση στη δανειοδότηση νοικοκυριών και επιχειρήσεων το τελευταίο 18μηνο ήταν δραματική. Τα υπόλοιπα των δανείων από τα 260,35δισ ευρώ τον Ιούνιο του 2011, υποχώρησαν στα τέλη Νοεμβρίου 2011 στα 249,9δισ ευρώ με το ρυθμό πιστωτικής επέκτασης να διαμορφώνεται στο -2,4% (σε ετήσια βάση). Το Νοέμβριο ο ρυθμός δανειοδότησης στο σύνολο της αγοράς ήταν αρνητικός, με την μηνιαία καθαρή ροή στο -1,267δισ ευρώ.

Ένα χρόνο πριν το Νοέμβριο 2010 ή καθαρή ροή ήταν επίσης αρνητική κατά 736εκ ευρώ. Τα δάνεια προς τα νοικοκυριά είναι «παγωμένα» το τελευταίο 12μηνο. Τα συνολικά υπόλοιπα από τα 118,2δισ ευρώ το Νοέμβριο του 2010 υποχώρησαν το Νοέμβριο του 2011 στα 113,38δισ ευρώ, με το ρυθμό πιστωτικής επέκτασης στο -3,8% σε ετήσια βάση. Τον Δεκέμβριο του 2010 ο ρυθμός πιστωτικής επέκτασης ήταν στο -1,2%. Αρνητική κατά 506εκ ευρώ ήταν και η καθαρή ροή χρηματοδότησης προς τους ιδιώτες τον περασμένο Νοέμβριο, έναντι επίσης αρνητικής καθαρής ροής (177εκ ευρώ) το Νοέμβριο του 2010. Σε ότι αφορά τα νοικοκυριά τα υπόλοιπα των στεγαστικών δανείων συρρικνώθηκαν στα 78,5δισ ευρώ (και ο ρυθμός πιστωτικής επέκτασης στο -2,7%, από τα 80,5δισ ευρώ που ήταν το Νοέμβριο του 2010. Εξαιρετικά μεγάλη είναι η πτώση στο ρυθμό χρηματοδότησης στο κομμάτι της καταναλωτικής πίστης στο -6,7% με τα υπόλοιπα να μειώνονται στα 33,19δισ ευρώ από 35,44δισ ευρώ το Νοέμβριο του 2010. Επίσης η καθαρή ροή της χρηματοδότησης προς τις επιχειρήσεις το Νοέμβριο 2011 ήταν αρνητική κατά 614εκ ευρώ (από αρνητική καθαρή ροή 544εκ ευρώ τον αντίστοιχο μήνα 2010).

Ο ετήσιος ρυθμός της χρηματοδότησης προς επιχειρήσεις διαμορφώθηκε σε -0,5% από το +1,1% το Δεκέμβριο του 2010. Αναλυτικότερα, ο ετήσιος ρυθμός μεταβολής της χρηματοδότησης των μη χρηματοπιστωτικών επιχειρήσεων διαμορφώθηκε σε -1% από -0,9% τον προηγούμενο μήνα, ενώ ο ετήσιος ρυθμός μεταβολής της χρηματοδότησης των ασφαλιστικών επιχειρήσεων και των λοιπών χρηματοπιστωτικών ιδρυμάτων, όπου περιλαμβάνονται και μεγάλου ύψους ενδο-ομιλικές συναλλαγές, ανήλθε σε 10% από 7,6% τον προηγούμενο μήνα. Η μεγαλύτερη «ύφεση» παρατηρείται στο δανεισμό των εμπορικών επιχειρήσεων στο -6%, στις μεταφορές πλην ναυτιλίας στο -6,9%, στον τουρισμό -1,5% και στις κατασκευές στο -3,3%.

Τι θα γίνει με τα δάνεια; Με συμφέρει τώρα που τα επιτόκια εξακολουθούν να είναι εξαιρετικά χαμηλά να αναχρηματοδοτήσω το δάνειο μου; Μήπως αν περιμένω διαπιστώσω ότι θα είναι πολύ αργά; Αυτές είναι σκέψεις που περνούν από το μυαλό εκατοντάδων δανειοληπτών και αν διαβάσετε παρακάτω θα βρείτε τους τέσσερεις λόγους για τους η οποίους αναχρηματοδότηση μπορεί να είναι μια κακή κίνηση.

1. Το νεκρό διάστημα είναι πολύ μεγάλο. Το νεκρό διάστημα είναι ο αριθμός των μηνών που θα απαιτηθεί προκειμένου να αποσβεστεί το κόστος από το κλείσιμο ενός νέου δανείου. Για να το υπολογίσετε να γνωρίζετε το κόστος κλεισίματος για το νέο δάνειο σας και το νέο σας επιτόκιο . Φυσικά τις πληροφορίες αυτές θα τις πάρετε από την τράπεζα. Οι τραπεζικοί λένε ότι δεν υπάρχει κάποια «συνταγή» για να καθοριστεί χρονικά το «νεκρό διάστημα» καθώς αυτό εξαρτάται από το πόσο καιρό σκοπεύετε να μείνετε στο σπίτι.

2. Το μακροπρόθεσμο κόστος είναι υπερβολικά υψηλό. Η αναχρηματοδότηση μπορεί σήμερα να οδηγήσει σε μειώση της μηνιαίας δόσης –ακόμα και μεγάλη- αλλά αυτό δεν σημαίνει ότι θα μειώσει μακροπόθεσμα το συνολικό κόστος. Αντίθετα μπορεί να το αυξήσει. Θέλετε ένα παράδειγμα; Έχετε ένα δάνειο 30 ετών και πληρώνετε δόσεις για οκτώ χρόνια.Σκέπτεστε όμως να αναχρηματοδοτείσετε το δάνειο με ένα νέο 30ετες Εάν ξεκινήσετε ξανά με ένα νέο 30-έτους δάνειο είναι σαν να ξεκινάτε από την αρχή. Προσθέστε το ποσό που έχετε ήδη πληρώσει και αυτό που θα πληρώσετε και συγκρίνετε με το συνολικό κόσοτς του σημερινού.Ακόμα και αν το επιτόκιο στο νέο δάνειο είναι χαμηλότερο το συνολικό κόστος είναι μεγαλύτερο. Φυσικά, αν με την αναχρηματοδότηση μπορείτε να απαλλαχθείτε από το άγχος που έχετε σήμερα λόγω της αδυναμίας πληρωμής της δόσης τότε ξεχάστε όλους του προαναφερόμενους υπολογισμούς και προχωρήστε.

3.Αλλαγή κατηγορίας δανείου από σταθερό σε κυμαινόμενο. Ας υποθέσουμε ότι έχετε ήδη ένα χαμηλό επιτόκιο: 5% σε ένα δάνειο σταθερού επιτοκίου και έρχεται η τράπεζα και σας προτείνει 4,5% για κυμαινόμενο επιτόκιο. Και εσείς το σκέπτεστε. ..Ας δούμε όμως τι μπορεί να σημαίνει αυτή η επιλογή. Σημαίνει ότι το όφελος από μία τέτοια κίνηση είναι περιορισμένο και για αυτό δεν θα πρεπει να αναλάβετε το ρίσκο. Τι είπατε ; Ότι η θα έχει ανακάμψει μέσα σε πέντε ή επτά χρόνια και θα είστε σε θέση να πουλήσετε ; Για σκεφτείτε όμως και αυτή τη εκδοχή: Τα επιτόκια σήμερα είναι χαμηλά αυτή τη στιγμή και δεν είναι πιθανό να είναι πολύ χαμηλότερα στο μέλλον. Έτσι ,στη διάρκεια της πενταετίας ή της επταετίας , έχοντας ένα κυμαινόμενο επιτόκιο, θα αντιμετωπίσετε κατά πάσα βεβαιότητα τις επιπτώσεις από μία προσαρμογή προς τα πάνω . Και τότε ; Θα γυρίσετε πίσω στο σταθερό επιτόκιο; Μα θα είναι υψηλότερο από αυτό που έχετε σήμερα . Και αν προσθέσετε το κόστος των δύο αναχρηματοδοτήσεων; Αν έχετε ήδη ένα χαμηλό σταθερό επιτόκιο μη μπείτε στην περιπέτεια του κυμαινόμενου. Το όφελος θα είναι ελάχιστο και το ρίσκο δυσανάλογα μεγάλο.

4. Δεν μπορείτε να αντέξετε οικονομικά το κόστος αναχρηματοδότησης. Η τράπεζα υπολογίζει κόστος για την αναχρηματοδότηση και εσεις δεν έχετε αυτά τα χρήματα. Η πρώτη κίνηση είναι να ψάξετε σε άλλη τράπεζα . Η δεύτερη είναι να υπολογίστε το κόστος και το όφελος . Και η τρίτη να πείτε όχι.

Πτωτικά κινείται  το διατραπεζικό επιτόκιο euribor τριμήνου, το οποίο αποτελεί επιτόκιο αναφοράς για τα στεγαστικά δάνεια που έχουν συναφθεί -κυρίως- μετά το 2007. Το συγκεκριμένο επιτόκιο υποχώρησε στο 1,35% από 1,46% που ήταν στα μέσα Δεκεμβρίου. Μείωση κατά 1 μονάδα στο κόστος δανεισμού σημαίνει ότι ο δανειολήπτης που αποπληρώνει στεγαστικό δάνειο ύψους 200.000 ευρώ, 25ετούς διάρκειας, «κερδίζει» 100 ευρώ τον μήνα από τη μείωση της δόσης. Επίσης, όσοι έχουν τις προϋποθέσεις να λάβουν δάνειο, τα επιτόκια το 2012 θα είναι ιδιαίτερα ελκυστικά, κυρίως στη στεγαστική πίστη. Υπό την προϋπόθεση, όμως, ότι πληρούν συγκεκριμένες προϋποθέσεις που θέτουν οι τράπεζες και είναι: το εισόδημα, η ηλικία, περιουσιακά στοιχεία, βαθμός φερεγγυότητας, ποσοστό χρηματοδότησης (χρηματοδοτούν το 65% με 70% για αγορά στέγης). Αν υπάρχουν τα παραπάνω, το επιτόκιο για ένα νέο στεγαστικό δάνειο ξεκινά από το 3% με 3,5% περίπου. Πρόκειται δηλαδή για ιδιαίτερα δελεαστική τιμολόγηση, αν αναλογιστεί κανείς ότι οι προθεσμιακές καταθέσεις έχουν σκαρφαλώσει πάνω από το 5%.