Αύξηση κατέγραψε τον Αύγουστο το μέσο επιτόκιο στις περισσότερες κατηγορίες νέων δανείων, σημειώνοντας ενίσχυση μεταξύ 10 και 18 μονάδες βάσης σύμφωνα με τα στοιχεία της Τράπεζας της Ελλάδος ενώ σχεδόν αμετάβλητα παρέμειναν τα επιτόκια για τις νέες καταθέσεις.

Το μέσο επιτόκιο των στεγαστικών δανείων για δάνεια με επιτόκιο κυμαινόμενο ή σταθερό έως 1 έτος αυξήθηκε κατά 10 μονάδες βάσης στο 4,54% ενώ το αντίστοιχο επιτόκιο για δάνεια με επιτόκιο σταθερό πάνω από 1 και έως 5 έτη μειώθηκε κατά 8 μονάδες βάσης στο 4,25%. Το μέσο επιτόκιο στα υφιστάμενα υπόλοιπα των στεγαστικών δανείων με διάρκεια άνω των 5 ετών παρέμεινε σχεδόν αμετάβλητο στο 3,96%. Το μέσο επιτόκιο των καταθέσεων μίας ημέρας από νοικοκυριά παρέμεινε αμετάβλητο τον Αύγουστο του 2011 στο 0,47%, ενώ και το αντίστοιχο επιτόκιο των καταθέσεων από επιχειρήσεις παρέμεινε σχεδόν αμετάβλητο στο 0,44%.

Το μέσο επιτόκιο των καταθέσεων από νοικοκυριά με συμφωνημένη διάρκεια έως 1 έτος διαμορφώθηκε στο 4,31% (Ιούλιος 2011: 4,29%). Όσον αφορά στα δάνεια, το μέσο επιτόκιο των καταναλωτικών δανείων χωρίς καθορισμένη διάρκεια (κατηγορία που περιλαμβάνει τα δάνεια μέσω πιστωτικών καρτών, τα ανοικτά δάνεια και τις υπεραναλήψεις από τρεχούμενους λογαριασμούς) παρουσίασε άνοδο, τον Αύγουστο του 2011, κατά 18 μονάδες βάσης και διαμορφώθηκε στο 15,24%. Το μέσο επιτόκιο των επιχειρηματικών δανείων χωρίς καθορισμένη διάρκεια αυξήθηκε κατά 11 μονάδες βάσης στο 7,76% και το αντίστοιχο επιτόκιο των επαγγελματικών δανείων κατά 16 μονάδες βάσης στο 10,35%. Το μέσο επιτόκιο των επιχειρηματικών δανείων συγκεκριμένης διάρκειας με επιτόκιο κυμαινόμενο ή σταθερό έως 1 έτος αυξήθηκε κατά 17 μονάδες βάσης στο 7,56% για δάνεια μέχρι 250.000 ευρώ και κατά 12 μονάδες βάσης στο 5,88% για δάνεια άνω του 1 εκατ. ευρώ, ενώ παρέμεινε σχεδόν αμετάβλητο στο 6,51% για δάνεια από 250.000 μέχρι 1 εκατ. ευρώ. Όσον αφορά τα υφιστάμενα υπόλοιπα καταθέσεων, το μέσο επιτόκιο με διάρκεια έως 2 έτη αυξήθηκε κατά 17 μονάδες βάσης στο 4,05%, ενώ το αντίστοιχο επιτόκιο των καταθέσεων από επιχειρήσεις παρέμεινε αμετάβλητο στο 4,01%.

Το  επιτόκιο των επιχειρηματικών δανείων αυξήθηκε κατά 10 μονάδες βάσης στο 5,24%, ενώ το επιτόκιο των επαγγελματικών δανείων αυξήθηκε κατά 8 μονάδες βάσης στο 6,30%.

Σε επίπεδα ρεκορ έχει φθάσει η «ψαλίδα» μεταξύ των επιτοκίων καταθέσεων ταμιευτηρίου και των στεγαστικών δανείων. Οι τράπεζες για το χρήμα που παίρνουν από τους αποταμιευτές πληρώνουν αρνητικά πραγματικά επιτόκια (δηλαδή τα επιτόκια είναι χαμηλότερα από τον πληθωρισμό) με αποτέλεσμα οι απλοί άνθρωποι να χάνουν ένα κομάτι του κεφαλαίου τους που έχουν αποταμιεύμενο . Από επίσημα στοιχεία προκύπτει ότι το 2009 με πληθωρισμό 1,2% πρόσφεραν επιτόκιο στις καταθέσεις ταμιευτηρίου 0,56%, το 2010 με πληθωρισμό 4,7% πρόσφεραν 0,45% και σήμερα με πληθωρισμό 1,7% προσφέρουν επιτόκιο ταμιευτηρίου 0,40%. Τι σημαίνει αυτό; Πολύ απλά, ότι οι αποταμιευτές το 2009 έχασαν το 0,84% του κεφαλαίου τους, το 2010 το 4,25% και το 2011 το 1,3%. Με απλά λόγια οι απώλειες κεφαλαίου που είχαν ξεπερνά σωρευτικά το 6% σε διάστημα λιγότερο των τριών χρόνων.

Στην περίπτωση που ακολουθούσαν ανάλογη πολιτική και στα επιτόκια των στεγαστικών δανείων θα υπήρχε μία εξήγηση. Εκεί όμως τα πράγματα είναι εντελώς διαφορετικά, καθώς –με εξαίρεση το 2010- το συνολικό κόστος των στεγαστικών δανείων είναι σήμερα 3,29 ποσοστιαίες μονάδες πάνω από το πληθωρισμό (2,88 το 2009 ενώ το 2010 ό πληθωρισμός ήταν 0,64 ποσοστιαίες μονάδες πάνω από το συνολικό κόστος των στεγαστικών δανείων). Αλλά και «ψαλίδα» μεταξύ των επιτοκίων ταμιευτηρίου και των αντίστοιχων των στεγαστικών δανείων, διευρύνεται. Τα επιτόκια των στεγαστικών ήταν το 2009 ακριβότερα κατά 3,52 ποσοστιαίες μονάδες, το 2010 η διαφορά έφθασε στις 3,61 μονάδες και φέτος έχει εκτιναχθεί στις 4,5 ποσοστιαίες μονάδες.

Τη νομιμότητα των πρακτικών πέντε τραπεζών ερευνά η γενική γραμματεία Καταναλωτή σε συνεργασία μετις αρμόδιες υπηρεσίες της Τραπέζης Ελλάδος. Πρόκειται για πρακτικές που αφορούν στην επιβολή προμηθειών σε ορισμένες τραπεζικές συναλλαγές, την επιβολή «προστίμου» εκτός των τόκων υπερημερίας στην καθυστέρηση της πληρωμής δόσεων δανείου και στην αυθαίρετη αφαίρεση ποσών από τραπεζικούς λογαριασμούς μισθοδοσίας για την πληρωμή ληξιπρόθεσμων οφειλών. Ειδικότερα σύμφωνα με καταγγελίες που έχουν γίνει στην γενική γραμματεία Καταναλωτή:

- Τέσσερις τράπεζες, η Εθνική, η Τράπεζα Πειραιώς, ΑΤΕ και Eurobank αποσπούν χρήματα από λογαριασμούς μισθοδοσίας πελατών τους, εφόσον οι τελευταίοι έχουν ληξιπρόθεσμες οφειλές είτε από δάνεια είτε από πιστωτικές κάρτες προς τις συγκεκριμένες τράπεζες. Είναι πορφανές ότι το «άδειασμα» των λογαριασμών γίνεται εν αγνοία των κατόχων τους. Αξίζει ωστόσο να σημειωθεί ότι η νομοθεσία παρέχει αυτό το δικαίωμα στις τράπεζες, με την προυπόθεση όμως ότι ένας τουλάχιστον λογαριασμός μισθοδοσίας θα μείνει «απείραχτος». Σύμφωνα όμως με τις καταγγελίες οι καταναλωτές που διαμαρτυρήθηκαν στις υπηρεσίες της γενικής γραμματείας υποστήριξαν ότι δεν συμβαίνει αυτό. Αναφέρεται συγκεκριμένα ότι από λογαριασμό ανέργου, στον οποίο ήταν κατατεθειμένο το επίδομα των 400 ευρώ, η τράπεζα του αφαίρεσε τα 200 ευρώ για ληξιπρόθεση οφειλή πουείχε προς την τράπεζα. Αρμόδιες πηγές επισημαίνουν ότι η προαναφερόμενη πρακτική είχε απασχολήσει και πέρυσι τη γενική γραμματεία Καταναλωτή, η οποία είχε παρέμβει με ανακοίνωση της κι οι τράπεζες που την εφάρμοζαν είχαν σταματήσει, αλλά από την περασμένη άνοιξη άρχισαν να την εφαρμόζουν και πάλι.

- Δύο τράπεζες, η Eurobank κι η Millenium, χρεώνουν σε δανειλήπ[τες που έχουν καθυστερήσει την αποπληρωμή των συμβατικών τους υποχρεώσεων «πέναλτι» από 3 ως και 120 ευρώ. Η συγκεκριμένη χρέωση επιβάλλεται μονομερώς και ανεξάρτητα από το γεγονόςότι σε ληξιπρόθεσμη οφειλή έχει ενεργοποιηθεί το επιτόκιο υπερημερίας.

- Μία τράπεζα, η Millenium επιβέλει χρέωση 0,30 ευρώ στους πελάτες της εφόσον η πληρωμή της πιστωτικής κάρτας γίνει στο γκισέ του καταστήματος κι όχι στο ΑΤΜ.

Πληθώρα καταγγελιών που δέχεται τελευταία για αθέμιτες πρακτικές των «εταιρειών ενημέρωσης οφειλετών» στην προσπάθειά τους να εισπράξουν χρέη για λογαριασμό χρηματοπιστωτικών φορέων κ.λπ. περιγράφει σε απόφασή της η Αρχή Προστασίας Προσωπικών Δεδομένων (ΑΠΠΔ). Παράλληλα, η Αρχή υπέβαλε παρατηρήσεις προς τη Γενική Γραμματεία Καταναλωτή (ΓΓΚ) για βελτίωση του νομοσχεδίου της που φιλοδοξεί να καταστήσει αποτελεσματικότερο το θεσμικό πλαίσιο προστασίας των οφειλετών από αθέμιτες εισπρακτικές μεθοδεύσεις, καθώς οι νέες ρυθμίσεις βρίσκονται σε στάδιο διαβούλευσης. Η ΑΠΠΔ, διατηρώντας το δικαίωμά της για επιβολή κυρώσεων ανάμεσα στις καταγγελίες για απαράδεκτες οχλήσεις οφειλετών, μεταξύ άλλων καταγγέλλει:

Την πρακτική υπαλλήλων των «εταιρειών ενημέρωσης» να τηλεφωνούν οπουδήποτε και με ιδιαίτερη συχνότητα στους οφειλέτες, ακολουθώντας αθέμιτες και παραπλανητικές πρακτικές, όπως έντονο και επιθετικό ύφος προς τους οφειλέτες, με απειλές μέχρι σημείου εκβιασμού ότι θα κατάσχουν περιουσιακά τους στοιχεία, θα ενημερώσουν συγγενικά τους πρόσωπα, θα στείλουν εξώδικα για τις οφειλές τους στην εργασία τους.

Τις συνεχείς τηλεφωνικές οχλήσεις για παράνομες χρεώσεις που αφορούν χρηματικά ποσά που προέκυψαν από Γενικούς Όρους Συναλλαγών (ΓΟΣ), οι οποίοι όμως κρίθηκαν καταχρηστικοί με αμετάκλητες δικαστικές αποφάσεις.

Τις εσφαλμένες τηλεφωνικές οχλήσεις (π.χ. λόγω συνωνυμίας) στην απέλπιδα προσπάθεια εντοπισμού οφειλετών, καθώς και τις συνεχείς οχλήσεις στην εργασία τους με ενημέρωση συναδέλφων ή προϊσταμένων τους για την οφειλή τους ή σε συγγενείς τους ενημερώνοντάς τους για τη δυσχερή οικονομική τους κατάσταση.

Παράλληλα τονίζεται η έλλειψη ενημέρωσης από την πλευρά των ατόμων που τηλεφωνούν εκ μέρους των εταιρειών στους οφειλέτες, καθώς και η όχληση από εταιρείες μη εγγεγραμμένες στο σχετικό μητρώο του υπουργείου Ανάπτυξης. Η ΑΠΠΔ σε παρατηρήσεις της για το νομοσχέδιο που επιχειρεί να εξαλείψει τέτοιου είδους πρακτικές, υποδεικνύει την ανάγκη η ΓΓΚ να έχει πρόσβαση σε επίμαχα στοιχεία και με αυτεπάγγελτο έλεγχο (όχι μόνο ύστερα από καταγγελίες) ενώ προτείνει βελτίωση ρυθμίσεων που σχετίζονται με τις τηλεφωνικές οχλήσεις και την καταγραφή από τις εταιρείες ενημέρωσης του περιεχομένου των τηλεφωνικών συνομιλιών.

Κατά την ΑΠΠΔ, ο οφειλέτης πρέπει να ενημερώνεται από την αρχή για την καταγραφή της συνομιλίας, που δεν θα μπορεί να χρησιμοποιηθεί δικαστικά ή εξώδικα σε βάρους του και πρέπει να καταστρέφεται με τη συμπλήρωση 6 μηνών (εκτός αν ζητήσει τη διατήρησή της ο οφειλέτης, η Γενική Γραμματεία Καταναλωτή κ.λπ.). Σύμφωνα με τις ρυθμίσεις που προωθεί ο γενικός γραμματέας καταναλωτή Δ. Σπυράκος, με βάση και τις παρατηρήσεις της Αρχής Προστασίας Προσωπικών Δεδομένων, οι τηλεφωνικές επικοινωνίες της εταιρείας ή του δανειστή προς τον οφειλέτη, επιτρέπονται μόλις περάσουν 10 μέρες από τότε που η απαίτηση έγινε ληξιπρόθεσμη. Οι τηλεφωνικές επικοινωνίες δεν επιτρέπεται να είναι συνεχείς με συχνότητα το πολύ μίας ανά διήμερο, μόνο στις εργάσιμες μέρες (όχι Σαββατοκύριακα, αργίες) μεταξύ 9 π.μ.-8 μ.μ. Εάν ο οφειλέτης δηλώσει απροθυμία ή δυσχέρεια ανταπόκρισης η εταιρεία πρέπει να σταματήσει την ενημέρωση.