Real Estate News NETWORKSOCIALOPINION.GR | INVESTNEWS.GR | PARATIRITIS.GR | PREMIUM.PARATIRITIS.GR

Η ιστορία του Real Estate

Απο το τραμ στο ΜΕΤΡΟ


Το 1896 έκανε την εμφανισή του στους αθηναϊκούς δρόμους (;) το πρώτο αυτοκίνητο. Ο ιδιοκτήτης το, ο Κ. Χριστομάνος, το είχε φέρει από την Γαλλία αλλά οι τεχνικές «ταλαιπωρίες» -και όχι μόνο- είχαν ως αποτέλεσμα το αυτοκίνητο να «ζήσει» μόλις τρία χρόνια. Σίγουρα όμως είχε πολύ καλύτερη τύχη από το ΙΧ ενός ομογενή από την Ρωσία το οποίο «επιβίωσε» μόλις λίγες μέρες.

Το αυτοκίνητο όμως ήταν ο προπομπός μεγάλων αλλαγών σε όλο το δίκτυο των υποδομών. Η αρχή έγινε με την ηλεκτροδότηση της πόλης . Το 1902 ξεκινά τη λειτουργία του το εργοστάσιο ηλεκτρισμού στο Νέο Φάληρο η παραγωγή ενέργειας του οποίου μπορούσε να καλύψει όχι μόνο τις οικιακές αλλά και τη ζήτηση από τη βιομηχανία και τις επιχειρήσεις μεταφοράς. Δύο χρόνια μετα ο μέχρι τότε ατμοκίνητος σιδηρόδρομος Αθήνα-Πειραιά μετατράπηκε σε ηλεκτροκίνητο ενώ απέκτησε και διπλή γραμμή.

Περι το 1908 μάλιστα ξεκίνησε η γραμμή ηλεκτροκίνητου τραμ Ομόνοιας-Σταθμού Λαρίσσης με εισιτήριο 10 λεπτών. Το 1900 η Αθήνα απέκτησε και ένα οδικό άξονα. Ηταν η λεωφόρος που συνεδεε το Φάληρο με την Αθήνα –η γνωστή ως Λεωφόρος Συγγρού-.Η έναρξης της λειτουργίας της όμως καθυστέρησε αρκετά χρόνια λόγω προβλημάτων με τις απαλλοτριώσεις των οικοπέδων που ήταν απαραίτητα για την κατασκευή της –η ιστορία επαναλήφθηκε μετα από ένα αιώνα με του σύγρχονους ολυμπιακούς-. Οι επενδύσεις στις μεταφορές ολοκληρώθηκαν με την ασφαλτόστρωση της πόλης της Αθήνας. Πρώτα ασφαλτοστρώθηκε η οδός Αιόλου και ακολούθησαν η Σταδίου, η πλατεία Ομονοίας , η Αθηνάς , Πανεπιστημίου και η Πλατεία Συντάγματος.

Αν και δεν ακούσθηκαν γκρίνιες για κακοτεχνίες εντούτοις δημιουργήθηκε τεράστιο θόρυβος για το κόστος αφού το τίμημα των 20 φράγκων το τετραγωνικό που καταβλήθηκε στην αγγλική εταιρία που είχε αναλάβει την ασφαλτόστρωση της Αιόλου ήταν σημαντικά μεγαλύτερο από αυτό ζητήθηκε από την ανάδοχο των έργων της ασφαλτόστρωσης της Σταδίου (άλλη μία περίπτωση επανάληψης της ιστορίας). Σημαντικές ήταν όμως και οι επενδύσεις στις επικοινωνίες . Το 1908 έγινε η εγκατάσταση στο ταχυδρομείο δύο τηλεφωνικών μηχανημάτων τα οποία μπορούσαν να εξυπηρετήσουν 1000 περίπου συνδρομητές.

Αντίθετα τα δίκτυα ύδρευσης και αποχέτευσης ήταν σε τραγική κατάσταση αφού το πανάρχαιο δίκτυο ύδρευσης και διανομής ήταν εκτεθειμένο όχι μόνο σε μικρόβια αλλά και σε… βατράχια. Περι το 1907 ένας Αθηναίος που κατοικούσε στο κέντρο της πρωτευουσας είδε να ξεπετάγονται από τη βρύση του σπιτιού του …25 βατράχια. Ακόμα μεγαλύτερα ήταν τα προβλήματα με την αποχέτευση το οποίο ήταν ουσιαστικά ανύπαρκτο και οι οικοδομές της πρωτεύουσας εξυπηρετούντο από βόθρους, Αποτέλεσμα ήταν ο υδροφόρος ορίζοντας αλλά και το δίκτυο ύδρευσης να βρίσκεται συνεχώς όμηρος των μικροβίων .

Ενας αιώνας πολυκατοικίες

Το πιο σημαντικό φαινόμενο που εμφανίζεται τις πρώτες δεκαετίες του 20ού αιώνα και επηρεάζει και κλιμακωτά μέσα στον χρόνο την εικόνα της πόλης είναι η γένεση και ανάπτυξη ενός νέου πρότυπου στον τομέα της οικοδομής: το πολυώροφο κτίριο κατοικιών, η λεγόμενη αστική πολυκατοικία. Τοποθετώντας το γενικότερο πλαίσιο μέσα από το οποίο αναδύθηκε το φαινόμενο της αθηναϊκής πολυκατοικίας, θα μπορούσαμε να αναφέρουμε συνοπτικά τα εξής:

1. Η γενικότερη εμπόλεμη κατάσταση στα Βαλκάνια συρρικνώνει τις ελληνικές παροικίες και δημιουργεί ένα αναγκαστικό κύμα ομογενών προσφύγων που κατακλύζει τον ελλαδικό χώρο και, μοιραία, την πρωτεύουσα. Το γεγονός αυτό κορυφώνεται με τη Μικρασιατική Καταστροφή του 1922.

2. Η οικονομική αστάθεια που χαρακτηρίζει την περίοδο αυτή δημιουργεί μια γενικότερη ανασφάλεια, αποτρέποντας από την τοποθέτηση χρημάτων σε παραγωγικούς τομείς και στρέφοντας τους επενδυτές στην οικοδομή, τομέα που στη συγκεκριμένη συγκυρία θεωρείται ασφαλής για επικερδή τοποθέτηση κεφαλαίων.

3. Η εισαγωγή του οπλισμένου σκυροδέματος και η σταδιακή γενίκευση της εφαρμογής του στον ευρύτερο τομέα των κατασκευών διευκόλυνε και προώθησε σταθερά την κατασκευή πολυώροφων κτηρίων. 4. Τέλος, πρέπει να αναφερθούμε στο κλίμα ανάδειξης νέων ιδεολογικών τάσεων και κινημάτων που εκφράζονται και στον χώρο της τέχνης. Έτσι, στην αρχιτεκτονική διαπιστώνεται μια σταδιακή τάση απομάκρυνσης από τον ακαδημαϊσμό, ενώ οι αρχές του μοντέρνου κινήματος αρχίζουν να διαφαίνονται και σταδιακά κερδίζουν έδαφος. Εξετάζοντας τη διαδικασία παραγωγής και εξέλιξης της αθηναϊκής πολυκατοικίας και της αναπόφευκτης επίδρασης στην εικόνα της πόλης που αυτή συνεπάγεται, διακρίνουμε σαφώς τις εξής περιόδους:

α) Τριακονταετία 1900-1929: Πολυώροφα κτήρια κατοικίας εμφανίζονται σποραδικά στην πόλη (ενδεικτικά αναφέρονται ότι μέχρι το τέλος της περιόδου 1900-1919 κτίζονται μόνον 69 κτήρια). Το φαινόμενο της επιστροφής των ομογενών βρίσκεται σε ανάπτυξη και η τεχνολογία της κατασκευής χρησιμοποιεί ακόμα παραδοσιακές μεθόδους. Η πρωτοβουλία της ανέγερσης αφορά έναν ιδιοκτήτη παραγωγό και επικαρπωτή (τα λεγόμενα «αφεντάδικα»). Από την άποψη της τυπολογίας, στην κάτοψη παρουσιάζουν αρκετές ομοιότητες με τις κατοικίες της προηγούμενης περιόδου.

β) Περίοδος 1929-1940: Το 1929 θεωρείται χρονιά-σταθμός για την εξέλιξη της αστικής πολυκατοικίας. Δύο σημαντικά γεγονότα δικαιολογούν τον χαρακτηρισμό αυτό:

1. Θεσπίζεται ο Ν. 3741/29 ο οποίος προωθεί τον θεσμό της οριζόντιας ιδιοκτησίας. Έτσι εμφανίζονται οι πρώτοι κάτοχοι διαμερισμάτων με δικαιώματα συνιδιοκτησίας επί του συνολικού οικοπέδου (και εδώ επισημαίνουμε την ειδοποιό διαφορά από την προηγούμενη περίοδο όπου υπήρχε ένας ιδιοκτήτης για το σύνολο της οικοδομής). Το γεγονός αυτό επιδρά σημαντικά και στη μορφολογία των κατασκευών (εισάγεται μια αυστηρή τυποποίηση στην τυπολογία των ορόφων. Η τυποποίηση αυτή εμφανίζεται και στις όψεις).

2. Μπαίνει σε ισχύ ο πρώτος Οικοδομικός Κανονισμός του Κράτους (ΓΟΚ 29). Εισάγονται οι πρώτοι γενικοί κανόνες που διέπουν την κατασκευή και οι πρώτες δεσμεύσεις που ενισχύουν την τυποποίησή της. Παράλληλα, αρχίζει να διαφαίνεται το καθεστώς της αντιπαροχής, όπου ο εργολάβος χρηματοδοτεί την κατασκευή εξ ολοκλήρου, παραχωρώντας ένα ποσοστό της οικοδομής στον ιδιοκτήτη του οικοπέδου. Το γεγονός αυτό θεωρείται εξαιρετικά σημαντικό για την εξέλιξη της ποιότητας των οικοδομών, αφού με τον τρόπο αυτό εισάγεται παράλληλα ο λεγόμενος χρυσούς κανόνας των εργολάβων:

- Ελαχιστοποίηση του κόστους (άρα της ποιότητας)

- Μεγιστοποίηση του κέρδους (που συνοδεύεται από τον εκφυλισμό της οικοδομής).

Εξάρχεια : Γειτονιά με ιστορία


Στα μέσα του 19ου αιώνα τα Εξάρχεια « με το λόφο του Στρέφη στη μέση –που τον κατέστρεψαν κάνοντας τον νταμάρι-ήταν μία εξοχή των Αθηνών.» Η μεγάλη οδική αρτηρία της περιοχής ήταν η σημερινή Εμμανουήλ Μπενάκη ή οποία τότε λέγονταν Προαστίου. Ο άλλος μεγάλος δρόμος της περιοχής , η οδός Χαριλάου Τρικούπη , ονομάζονταν Πινακωτών. Δεν είναι τυχαίο ότι και οι δύο δρόμοι πήραν το όνομα πολιτικών οι οποίοι σημάδεψαν με τη δραστηριότητα τους την πολυτάραχη εκείνη περίοδο. Πολλοί δρόμοι της συνοικίας είχαν σημαδευτεί από μεγάλες προσωπικότητες της εποχής. Για παράδειγμα στη οδό Διδότου, στη Χαριλάου Τρικούπη και στη Ζωοδόχου Πηγής είχαν έδρα στα φιλολογικά σαλόνια του Σουρή. Ο μεγάλος εθνικός ποιητής , ο Κωστής Παλαμάς έζησε στη Σόλωνος και στην Ασκληπιού.

Η περιοχή είχε και έντονη καλλιτεχνική δραστηριότητα. Για παράδειγμα στη οδό Ιπποκράτους το 1899 εγκαινιάστηκε το «Θέατρο της Νεαπολέως» από τον τότε δήμαρχο της Αθήνας , κάτοικος και αυτός της Νεάπολης, τον Σπύρο Μερκούρη. Στα Πευκάκια, ήταν επίσης ένα ακόμα θεατράκι όπου έδιναν παραστάσεις πλανόδιοι θίασοι, ακροβάτες αλλά και …εισαγόμενες χορεύτριες. Αν νομίζετε ότι τα Εξάρχεια και η Νεάπολη απέκτησαν τα τελευταία χρόνια «πολιτική ταυτότητα» κάνετε λάθος. Ήδη από τα τέλη του 19ου τα καφενεία και οι ταβέρνες της περιοχής ήταν τόποι έντονης πολιτικής δραστηριότητας.

Από τα πιο ξακουστά μάλιστα καφενεία της περιοχής ήταν του Κοραή, της Μουριάς, του Δάσους, της Σάριζας, του Λέκκα, της Νεάπολης και άλλα. Από τις ταβέρνες ξεχώριζε το «ΟΙΝΟΜΑΓΕΙΡΕΙΟ: Πάρε και εσύ και Σώπα» ενώ διάσημη ήταν η μπυραρία «Τα τρία γαρύφαλλα» Δεν είναι λίγοι που αναρωτιούνται από πού πήρε το όνομα της η περιοχή . Σύμφωνα με τη παράδοση η συνοικία οφείλει το όνομα της σε ένας μπακάλη με το όνομα Έξαρχος, ο οποίος για πολλά χρόνια διατηρούσε το μονοπώλιο στη περιοχή. Με τα χρόνια όμως ο πληθυσμός αυξάνονταν και μαζί με τους κατοίκους ήλθαν και οι ανταγωνιστές του Έξαρχου. Όμως εκείνος περηφανεύονταν μέχρι τα βαθιά γεράματα του ότι μία ολόκληρη περιοχή πήρε το όνομα της από αυτόν Πάντως , και η λογοτεχνική γραφίδα τίμησε τα Εξάρχεια.

Δύο κορυφαία διηγήματα της ελληνικής πεζογραφίας, «Οι Φοιτηταί» του Γρηγόριου Ξενόπουλου και το «Μία ολόκληρη ζωή» του Τίμου Μωραϊτίνη ήταν εμπνευσμένα από τη φοιτητική «δραστηριότητα» στη περιοχή.

Η γερμανική συμβολή στην ελληνική αγορά ακινήτων

Γυρίσαμε λίγο στο παρελθόν και αναζητήσαμε στοιχεία για τον λογαριασμό που άφησαν στη χώρα οι Γερμανοί κατά την περίοδο 1941-1994.

Επικεντρωθήκαμε –λόγω αντικειμένου – στην αγορά ακινήτων . Ανακαλύψαμε ένα βιβλίο –ίσως το πιο πλήρες- για τις επιπτώσεις της γερμανικής κατοχής στην ελληνική οικονομία με τίτλο :«Θυσίαι της Ελλάδος και Εγκλήματα κατοχής 1941-1944». Εκδόθηκε περι τα τέλη της δεκαετίας του ΄40 που ο συγγραφέας του , ο Δ. Μαγκριώτης , κατέγραψε τις ζημιές στο οικοδομικό κεφάλαιο χρησιμοποιώντας ως πηγή στοιχεία που είχε δημοσιοποιήσει ο αείμνηστος Κ. Δοξιάδης.

Στο κεφάλαιο «Καταστροφαί και ζημίαι εις το οικοδομικόν κεφάλαιον» αναφέρει μεταξύ των άλλων τα εξής:

«οι πρώτοι αεροπορικοί βομβαρδισμοί Ιταλών και Γερμανών κατέστρεψαν 24.000 κτίρια είς τας μεγαλύτερας πόλεις της χώρας. ….

Δια να σχηματισθή μία συνθετική αντίληψις των οικοδομικών καταστροφών και εν γένει των συνεπειών της κατοχής από απόψεως οικήσεως του πληθυσμού θα παρατεθούν τα παρακάτω στοιχεία:

α) κατεστράφησαν από βομβαρδισμούς , πυρπολήσεις και λεηλασίας πόλεις και οικισμοί 3.700

β) Αστεγοι συνεπεία, των ανωτέρω καταστροφών 1.200.00 κάτοικοι ήτοι το 18% του πληθυσμού της Ελλάδος

γ) Επώλησαν τας οικίας κατά την κατοχή 80.000 οικογένειαι

δ) Κατεστράφησαν ή υπέστησαν ζημίαι 5.000 σχολεία.»

ε) Ζούν υπο ανθυγιεινάς   συνθήκας

88.000 αγροτικαί οικογένειαι εντός ερειπίων

30.000  -"-            -"-              -"- προσωρινών στεγάστρων

16.000  -"-           -"-              -"-  ημικατεστραμ. οικιών

100.000 αστικαί οικογένειαι ζούν υπο άθλιας οικοδομικάς συνθήκας

στ) 15.000 καταστηματάρχει έχασαν την επαγγελματική των στέγη"

Αυτή η παράθεση αστοιχείων για την γερμανική ¨συνεισφορά"  στην αγορά ακινήτων πιστεύω ότι είναι εξαιρετικά επίκαιρη και εξίσου χρήσιμη.

ΠΗΓΗ:«Θυσίαι της Ελλάδος και Εγκλήματα κατοχής 1941-1944 (αναρτήθηκε την 18η Οκτωβρίου , 05:48)

Ακίνητα: Πως ξεκίνησε η ατμομηχανή

Δεν είναι λίγοι εκείνοι που συνδέουν την οικονομική ανάπτυξη της χώρας με την αγορά ακινήτων θεωρούν μάλιστα ότι η υπεραξία της Γής σε συνδυασμό με την επέκταση των αστικών κέντρων ήταν οι κινητήριοι μοχλοί για την δημιουργία πλούτου και εισοδήματος. Τους υποστηρικτές αυτής φαίνεται ότι τους δικαιώνει η τεράστια επέκταση των μεγάλων αστικών κέντρων της χώρας. Για να γίνει κατανοητό το πόσο καθοριστική ήταν η συμβολή της αγοράς ακινήτων στην οικονομική ανάπτυξη αρκεί να δει κανείς την σημερινή πόλη της Αθήνας και να τη συγκρίνει με αυτή πριν από 150 χρόνια περίπου. Στο δεύτερο μισό του 19ου αιώνα ( τις πρώτες δεκαετίες) η πόλη ήταν συγκεντρωμένη γύρω από τις οδούς Αιόλου και Ερμού. Στο σχέδιο πόλης ήταν ενταγμένες οι περιοχές που περικλείονταν σε ένα νοητό τραπέζιο με την μία πλευρά του πλευρά να είναι στη Κυψέλη, η άλλη του στο Ιλισό, η τρίτη την Αγίου Κωνσταντίνου και η τέταρτη τη Βασιλίσσης Σοφίας . Η πυκνότητα των κτιρίων μέσα στο τραπέζιο αυτό ήταν περιορισμένη.

Στην Ομόνοια δεν υπήρχαν , σύμφωνα με τους χρονικογράφους της εποχής παρά ελάχιστα μονώροφα ακίνητα. Ανύπαρκτη ήταν η Γ Σεπτεμβρίου όπως και η Αθηνάς ( η ραγδαία εμπορική ανάπτυξη της ουσιαστικά ξεκίνησε μετά τη μικρασιατική καταστροφή). Το μοναδικό αξιόλογο κτίριο που υπήρχε στην Αθηνάς ήταν το Βαρβάκειο Λύκειο και πολύ κοντά σε αυτό βρίσκονταν το θέατρο Μπούκουρα. Σχεδόν άκτιστη ήταν και η Πειραιώς στην οποία όμως ξεχώριζαν τα μέγαρα των αδελφών Βλαχούτση καθώς και το εργοστάσιο γκαζιού( ιδιοκτησία τότε Φεράλδη). Ερημη ήταν και η Πατησίων μέχρι το 1860-1870 όταν δηλαδή ξεκίνησε το κτίσιμο των κτιρίων του Πολυτεχνείου και του Μουσείου. Μικρά κτίρια έχουν ανεγερθεί στη Σταδίου με εξαίρεση το Τυπογραφείο, το Νομισματοκοπείο(κατεδαφίσθηκε το 1939) και τα αρχοντικά της Πλατείας Κλαυθμώνος. Λίγο πιο πάνω ήταν το κτίριο της Βουλής ενώ στο σημερινό μέγαρο του ΜΤΣ βρίσκονταν οι βασιλικοί στάβλοι (κατεδαφίσθηκαν το 1926). Στη οδό Πανεπιστήμιου , τα τέσσερα πρώτα τετράγωνα προς τη πλευρά της πλατείας Ομόνοιας ήταν άκτιστα . Στο μέσο περίπου της οδού ήταν το κτίριο του Αρσακείου και στη συνέχεια βρίσκονταν το κτίριο του Οφθαλμιατρείου. Στο τέρμα της οδού (γωνία με την Πλατεία Συντάγματος) ήταν το κτίριο Δημητρίου (Μεγάλη Βρετανία). Στη πλατεία Συντάγματος δεσπόζουν τα Παλαιά Ανάκτορα ενώ στη γωνία με τη Καραγεώργη Σερβίας το μέγαρο Πάλλη , στη γωνία με την Ερμού βρίσκονταν το μέγαρο Κορομηλά ενώ στη γωνία με τη Φιλελλήνων ήταν η οικία Αναργύρου. Σχετικά πυκνοδομημένες όμως ήταν οι οδοί και Μητροπόλεως ενώ στην οδό Αιόλου ήταν το κτίριο της Αγοράς. Αντίθετα η Λεωφόρος Αμαλίας μόλις τότε αρχίζει να κτίζεται ενώ το ίδιο ισχύει και για την Λεωφόρο Βασιλίσσης Σοφίας. Στην Ηρώδου Αττικού υπήρχαν μερικά εξοχικά σπίτια . Στη οδό Ακαδημίας βρίσκονται μονώροφα σπίτια και ξεχωρίζει το σπίτι του Γεννάδιου (στη γωνία με τη Χαριλάου Τρικούπη) ενώ ήδη έχει ολοκληρωθεί η ανέγερση της εκκλησίας της Ζωοδόχου Πηγής.

Αυτή ήταν η Αθήνα πριν από 150 χρόνια περίπου αν μάλιστα αναλογιστεί κανείς ότι μόνο στη νομαρχία Αθήνας σήμερα βρίσκονται περισσότερες από 1.200.000 κατοικίες τότε εύκολα μπορεί να καταλάβει κανείς τα μεγέθη της αγοράς και τη συμβολή τους στην ανάπτυξη.

Newsletter

Εγγραφείτε στο Newsletter του Realestatenews για να λαμβάνετε καθημερινή ενημέρωση.

Τα Ακίνητα στη Ζωή μας

pomidaani

nomisma_140x60
baner-pontiki