Real Estate News NETWORKSOCIALOPINION.GR | INVESTNEWS.GR | PARATIRITIS.GR | PREMIUM.PARATIRITIS.GR

Αγορά Ακινήτων

Πτώση των τιμών μέχρι το 2017 και βλέπουμε...

Πτώση των τιμών των κατοικιών στην Ελλάδα κατά 6% «βλέπει» , ο οίκος πιστοληπτικής αξιολόγησης Fitch, και την προσεχή διετία, έστω και με χαμηλότερο ρυθμό . Συγκεκριμένα, για το 2016 προβλέπεται μείωση τιμών κατά 4% και το 2017 πτώση κατά 2%. Εφόσον επιβεβαιωθούν οι σχετικές εκτιμήσεις, τότε η συνολική πτώση των τιμών των κατοικιών στην Ελλάδα αναμένεται να προσεγγίσει και πιθανώς και να ξεπεράσει το 45%, ενώ στα μεγάλα αστικά κέντρα της Αθήνας και της Θεσσαλονίκης, θα είναι ακόμα μεγαλύτερη. Στη σχετική της ανάλυση, η Fitch στέκεται στο ζήτημα των πλειστηριασμών ακινήτων, τονίζοντας ότι είναι απίθανο να αυξηθούν, παρά τη χαλάρωση του θεσμικού πλαισίου, καθώς δεν υπάρχει ρευστότητα στην αγορά και οι αξίες συνεχίζουν να μειώνονται. Ωστόσο, τονίζεται ότι ο φόβος που θα προκληθεί στους «στρατηγικούς κακοπληρωτές», όπως αναφέρονται χαρακτηριστικά, είναι πιθανό να τους κινητοποιήσει και να προχωρήσουν σε κινήσεις αποπληρωμής μέρους των οφειλών τους. Η Fitch τονίζει επίσης ότι οι συζητήσεις με τις ελληνικές τράπεζες αποκαλύπτουν μικρή προθυμία των τελευταίων να επιταχύνουν τη διαδικασία ανάκτησης ακινήτων, δηλαδή τις κατασχέσεις, ακόμα και μετά τις προωθούμενες αλλαγές του νομοθετικού πλαισίου, παρότι εφόσον διευκολυνθούν οι πλειστηριασμοί κύριας κατοικίας, θεωρητικά δημιουργούνται οι προϋποθέσεις για να αυξηθεί η ροή κεφαλαίων από τις κατασχέσεις.

Η κατάρρευση σε αριθμούς

Η συνολική πτώση των τιμών πώλησης κατοικιών από το 2008 έως το τρίτο τρίμηνο του 2015 αγγίζει πλέον το 41% (και πάνω από 43% σε Αθήνα και Θεσσαλονίκη), χωρίς μάλιστα να αναμένεται ανάσχεση της πτωτικής αυτής πορείας. Η πορεία μείωσης των τιμών θα συνεχιστεί και το επόμενο διάστημα, καθώς οποιαδήποτε σταθεροποίηση της αγοράς συνδέεται κυρίως με την ενίσχυση του διαθέσιμου εισοδήματος των νοικοκυριών, με την αύξηση της απασχόλησης, αλλά και τη βελτίωση των συνθηκών χρηματοδότησης από το τραπεζικό σύστημα. Στη δυσκολία ανάκαμψης της αγοράς έχουν συμβάλει, μεταξύ άλλων, η οικονομική αβεβαιότητα, η επιβολή των κεφαλαιακών ελέγχων και η έλλειψη ρευστότητας, το υψηλό ποσοστό ανεργίας και το συνεχώς μεταβαλλόμενο φορολογικό πλαίσιο (επικείμενη αναπροσαρμογή αντικειμενικών αξιών κ.ά.).

Οπως προκύπτει , κατά τη διάρκεια του 2015 συνεχίστηκαν οι πιέσεις στις τιμές, αν και με μικρότερη ένταση σε σχέση με το 2014. Συγκεκριμένα, οι τιμές μειώθηκαν με μέσο ετήσιο ρυθμό της τάξεως του 5% κατά το φετινό εννεάμηνο, έναντι μείωσης κατά 7,5% στο σύνολο του 2014. Ωστόσο, θα πρέπει να σημειωθεί ότι η εικόνα έχει επιδεινωθεί τους τελευταίους μήνες, καθώς η πτώση κατά το τρίτο τρίμηνο άγγιξε το 6,1% σε ετήσια βάση, έναντι 5% κατά το δεύτερο τρίμηνο και 3,9% κατά το πρώτο τρίμηνο του έτους. Μάλιστα, όπως όλα δείχνουν, η τάση αυτή δεν πρόκειται να διαφοροποιηθεί ούτε κατά το τέταρτο τρίμηνο του έτους και πιθανώς ούτε κατά τους πρώτους μήνες του νέου έτους.

Αντίστοιχα, όσον αφορά τα επαγγελματικά ακίνητα, το επενδυτικό ενδιαφέρον που εκδηλώθηκε κατά το πρώτο εξάμηνο του 2014 δεν συνεχίστηκε, ως αποτέλεσμα της οικονομικής αβεβαιότητας που ακολούθησε. «Παράλληλα, οι πιέσεις για επαναδιαπραγμάτευση και μείωση των ενοικίων συνεχίστηκαν, κυρίως σε συνοικιακά καταστήματα, σε αποθηκευτικούς χώρους και σε κτίρια γραφείων χαμηλότερων προδιαγραφών και σε λιγότερο προνομιακές τοποθεσίες».

Παρ’ όλα αυτά, τα ενοίκια γραφείων υψηλών προδιαγραφών δεν διαφοροποιήθηκαν σημαντικά και μάλιστα σε ορισμένες περιπτώσεις καταγράφηκαν ακόμα και αυξητικές τάσεις των ζητούμενων τιμών ενοικίασης, καθώς το απόθεμα των κενών και διαθέσιμων χώρων υψηλών προδιαγραφών συρρικνώνεται. Η δυναμική του κλάδου των αποθηκών υψηλών προδιαγραφών που καταγράφηκε το 2014 και το αυξημένο επενδυτικό ενδιαφέρον για τουριστικές ξενοδοχειακές μονάδες κατά το ίδιο διάστημα έχουν προσωρινά ανακοπεί, ωστόσο αναμένεται να ενισχυθούν εκ νέου με την αποκατάσταση του επιχειρηματικού κλίματος.

Σε ό,τι αφορά τις τιμές πώλησης γραφειακών χώρων υψηλών προδιαγραφών, κατά το πρώτο εξάμηνο σημειώθηκε οριακή πτώση της τάξεως του 0,2% σε σχέση με το δεύτερο εξάμηνο του έτους, ενώ σε ετήσια βάση, δηλαδή σε σχέση με το αντίστοιχο περσινό διάστημα, οι τιμές είναι μόλις 0,7% χαμηλότερες. Πάντως, η αγορά της Θεσσαλονίκης εμφανίζει σαφώς χειρότερη εικόνα, καθώς εκεί οι τιμές υποχώρησαν κατά 4,9%. Στο σύνολο του 2014 , προκύπτει ότι ο μέσος ρυθμός μείωσης των τιμών γραφείων διαμορφώθηκε σε 3,4% στο σύνολο της χώρας, ενώ ο αντίστοιχος ρυθμός στην Αθήνα άγγιξε το 3,1% και στη Θεσσαλονίκη το 5%. Αντίστοιχα, στην υπόλοιπη χώρα, οι τιμές υποχώρησαν κατά 3,4% κατά μέσο όρο. Ωστόσο, ο κλάδος των γραφείων κατέγραψε αύξηση των τιμών ενοικίασης, έστω κι αν αυτή δεν ξεπέρασε το 0,5% σε σχέση με το προηγούμενο εξάμηνο. Υπενθυμίζεται ότι κατά το πρώτο και δεύτερο εξάμηνο του προηγούμενου έτους, τα ενοίκια είχαν καταγράψει πτώση της τάξεως του 5,9% και του 1,7% αντίστοιχα.

Σαφώς χειρότερη είναι η εικόνα των εμπορικών καταστημάτων. Σύμφωνα με τα στοιχεία του φετινού πρώτου εξαμήνου, οι τιμές πώλησης υποχώρησαν κατά 4,4% στο σύνολο της χώρας, έναντι των προηγούμενων έξι μηνών, όταν κατά το δεύτερο εξάμηνο οι τιμές υποχωρούσαν με ρυθμό μόλις 0,3%. Συγκεκριμένα, οι τιμές πώλησης καταστημάτων φέτος υποχώρησαν κατά 4% στην Αθήνα, κατά 2,9% στη Θεσσαλονίκη και κατά 5,3% στις υπόλοιπες πόλεις της χώρας. Για το σύνολο του 2014, ο μέσος ετήσιος ρυθμός μείωσης των τιμών πώλησης καταστημάτων διαμορφώθηκε σε 1,8% πανελλαδικά, ενώ αντίστοιχος ρυθμός πτώσης στην Αθήνα διαμορφώθηκε σε 2,8%, στη Θεσσαλονίκη σε 1,2% και στην υπόλοιπη Ελλάδα μόλις 0,3%. Σε ό,τι αφορά τα ενοίκια των καταστημάτων, η πτώση σε πανελλαδικό επίπεδο άγγιξε το 1,8%. Πάντως, ο ρυθμός μείωσης των ενοικίων καταστημάτων έχει επιβραδυνθεί αισθητά σε σχέση με τα προηγούμενα εξάμηνα, καθώς είχε διαμορφωθεί σε 5,1% κατά το περσινό πρώτο εξάμηνο και κατά 8,4% κατά το δεύτερο εξάμηνο.

Τζόγος με τα ακίνητα των ξενοδοχείων

Στην ελληνική αγορά για την απόκτηση ξενοδοχειακών ακινήτων προβλέπεται να στραφούν από το νέο έτος οι ξένοι επενδυτές και ιδίως τα επενδυτικά funds που αναζητούν υψηλές αποδόσεις. Ιδιωτικά επενδυτικά κεφάλαια που έχουν στρατηγική στόχευση την ξενοδοχειακή αγορά των χωρών της νότιας Ευρώπης, στρέφονται προς την Ελλάδα, μετά μια περίοδο επενδύσεων σε Ισπανία, Πορτογαλία και Ιταλία. Πρόθεση των εν λόγω επενδυτών είναι να εκμεταλλευτούν τις υψηλές αποδόσεις που προσφέρει η ελληνική ξενοδοχειακή αγορά και οι οποίες κυμαίνονται από 8% έως 8,75% ετησίως, σύμφωνα με τα τελευταία διαθέσιμα στοιχεία της CBRE για το φετινό τρίτο τρίμηνο. Τα ξένα funds αναμένεται να κινηθούν έντονα προς την ελληνική αγορά τους επόμενους μήνες, εφόσον υπερκεραστούν τα δύο σημαντικότερα εμπόδια που υφίστανται σήμερα και είναι ο ανεπαρκής αριθμός ποιοτικών ξενοδοχείων προς πώληση και η έλλειψη ρευστότητας των ελληνικών τραπεζών. Εφόσον όμως, όπως όλα δείχνουν, η ανακεφαλαιοποίηση του ελληνικού τραπεζικού συστήματος ολοκληρωθεί με επιτυχία και επαναλειτουργήσει η στεγαστική πίστη, είναι πολύ πιθανό να οδηγήσουν και στην πώληση από την πλευρά των τραπεζών μιας σειράς χαρτοφυλακίου μη εξυπηρετούμενων δανείων που έχουν ως ενέχυρο ξενοδοχεία και συναφή τουριστικά ακίνητα. Οι αναλυτές επισημαίνουν και το ενδεχόμενο να υπάρξει ζήτηση από ασιατικά κεφάλαια, τα οποία το τελευταίο διάστημα έχουν εκδηλώσει το έντονο αγοραστικό ενδιαφέρον τους για ξενοδοχειακά ακίνητα σε τουριστικά θέρετρα και σχετικά χαρτοφυλάκια τουριστικών ακινήτων στις χώρες της νότιας Ευρώπης, όπως για παράδειγμα η Πορτογαλία. Σε κάθε περίπτωση, τα ξενοδοχεία, ιδίως της Αθήνας, αναμένεται να αποτελέσουν πρώτης τάξεως επενδυτικό στόχο, αναφέρει η έκθεση της εταιρείας, κάνοντας λόγο και για τις θετικές οικονομικές επιδόσεις του κλάδου, ιδίως αν συνυπολογιστεί η δυσμενής οικονομική συγκυρία. Ειδικότερα, η κερδοφορία του κλάδου ενισχύθηκε κατά 6% σε ετήσια βάση, με την ολοκλήρωση του φετινού Σεπτεμβρίου, κυρίως λόγω της μείωσης των λειτουργικών δαπανών και ιδίως του μισθολογικού κόστους. Στο πλαίσιο αυτό, η πρόσφατη γνωστοποίηση της πρόθεσης της Alpha Bank να μεταβιβάσει το Athens Hilton, αναμένεται να προσελκύσει μεγάλο επενδυτικό ενδιαφέρον. Ταυτόχρονα, αρκετοί όμιλοι επενδύουν σε νέες μονάδες στο κέντρο της Αθήνας, με σημείο αναφοράς μέχρι στιγμής την ευρύτερη περιοχή της πλατείας Συντάγματος και δη της οδού Μητροπόλεως. Σε αυτήν, ο όμιλος Ηλέκτρα υλοποιεί επένδυση της τάξεως των 15 εκατ. ευρώ στο ακίνητο του πρώην υπ. Παιδείας, για τη μετατροπή του σε ξενοδοχείο πέντε αστέρων. Πρόκειται για ακίνητο που ανήκει στην Εκκλησία της Ελλάδος και έχει μισθωθεί στον όμιλο Ηλέκτρα για τα επόμενα 35 χρόνια (με δυνατότητα επέκτασης κατά επιπλέον 15 έτη), ενώ το ετήσιο ενοίκιο αγγίζει τις 700.000 ευρώ. Αντίστοιχα, πιο χαμηλά επί της Μητροπόλεως, στο ύψος της πλατείας Καπνικαρέας, στο πρώην ακίνητο του Χυτήρογλου, ο όμιλος Ν. Δασκαλαντωνάκη υλοποιεί νέα μονάδα της αλυσίδας Grecotel. Αμφότερα τα ξενοδοχεία αναμένεται να τεθούν σε λειτουργία έως τον προσεχή Μάιο.

Οικοδομή : Μετέωρη στο χείλος του γκρεμού

Βελτιωμένο εμφανίστηκε το κλίμα στον κλάδο των ιδιωτικών κατασκευών (κατοικίες, επαγγελματικά κτίρια κτλ.), κατά τον μήνα Νοέμβριο, καθώς ο δείκτης επιχειρηματικών προσδοκιών του ΙΟΒΕ σημείωσε άνοδο στις 48 μονάδες, έναντι 32,6 μονάδων τον Οκτώβριο. Παρ’ όλα αυτά, παραμένει χαμηλότερα σε σχέση με τον αντίστοιχο περσινό μήνα, όταν είχε ανέλθει σε 57,1 μονάδες. Θετικά κινούνται όλα τα επιμέρους στοιχεία του δείκτη, καθώς οι επιχειρήσεις του κλάδου της οικοδομής αναμένουν αύξηση των προγραμματισμένων εργασιών (από τις -76 μονάδες στις -57 μονάδες), ενώ ανάκαμψη καταγράφεται και στις προβλέψεις για την πορεία της απασχόλησης του κλάδου (από τις -57 μονάδες στις -44 μονάδες). Επίσης, οι μήνες εξασφαλισμένης δραστηριότητας αυξήθηκαν σε 4,6, έναντι 3,3 μηνών τον Οκτώβριο. Σημαντικό επίσης κρίνεται και το γεγονός ότι αυξάνεται στο 11% (από 8%) το ποσοστό των επιχειρήσεων που δεν αναφέρουν προσκόμματα στη λειτουργία τους. Τα παραπάνω στοιχεία δεν σημαίνουν βέβαια πως ο κλάδος εξέρχεται της κρίσης. Αλλωστε, το 1/3 των ερωτηθέντων δηλώνει ότι βασικότερο εμπόδιο για τη λειτουργία τους παραμένει η χαμηλή ζήτηση, ενώ ένα επιπλέον 40% αναφέρεται στην ανεπάρκεια χρηματοδότησης, βασικός παράγοντας που δυσκολεύει το επιχειρείν. Αλλωστε, η επιβολή κεφαλαιακών ελέγχων και το σχεδόν πλήρες «πάγωμα» των νέων δανειοδοτήσεων, από το καλοκαίρι και μέχρι σήμερα, συνηγορούν υπέρ της παραπάνω άποψης, ιδίως αν συνεκτιμηθεί και το γεγονός ότι οι κατασκευαστές δεν διαθέτουν πλέον την υψηλή ρευστότητα του παρελθόντος, δεδομένου ότι οι πωλήσεις νεόδμητων κατοικιών έχουν υποχωρήσει δραματικά τα τελευταία χρόνια. Σημειωτέον ότι στο σύνολό του, το κλίμα στις κατασκευές επιδεινώθηκε τον Νοέμβριο λόγω της έντονης επιδείνωσης των προβλέψεων για την απασχόληση στα δημόσια έργα. Ειδικότερα, σύμφωνα με τα στοιχεία του ΙΟΒΕ, ο δείκτης επιχειρηματικών προσδοκιών υποχώρησε στις 60,5 μονάδες, έναντι 65,2 μονάδων τον Οκτώβριο και 69,8 μονάδων κατά τον αντίστοιχο μήνα του 2014. Συγκεκριμένα, ο αρνητικός δείκτης για το πρόγραμμα εργασιών υποχώρησε στις 41 μονάδες, με το 58% των επιχειρήσεων να εμφανίζεται απαισιόδοξο για τη μελλοντική πορεία των εργασιών του κατά το προσεχές τρίμηνο, ενώ μόνο το 17% των επιχειρήσεων αναμένει άνοδο των εργασιών του. Ως εκ τούτου, το 59% (από 46% τον Οκτώβριο) των ερωτηθέντων αναμένει μείωση της απασχόλησης στον τομέα των δημοσίων έργων και μόλις το 16% (από 22%) άνοδο.

Ο εμποράκος, τα ψιλικατζίδικα και τα ακίνητα

Ο θάνατος του εμποράκου είναι ένα συνηθισμένο σλόγκαν της δημοσιογραφικής "γλώσσας" , το οποιο χρησιμοποιείται όλο και πιο συχνά προκειμένου να δείξει το οικονομικό αδιέξοδο στο οποιο έχουν βρεθεί πολλές μικρές εμπορικές επιχειρήσεις. Αν και τις περισσότερες φορές η έκφραση αυτή χρησιμοποιήθηκε για να περιγράψει το οικονομικό αδιέξοδο των μικροεπαγγελματιών τις περισσότερες φορές αγνοήθηκαν οι προεκτάσεις που μπορεί να έχει σε μία σειρά συνδεδεμένων επαγγελματικών δραστηριοτήτων ΄πως για παράδειγμα στη αγορά ακινήτων.Για παράδειγμα τα μικρά παντοπωλεία , τα mini market και τα καταστήματα ψιλικών-περίπτερα είναι εγκατεστημένα σε περίπου 31,4 χιλ. καταστήματα το 2015. Τα καταστήματα αυτά, που ανήκουν κυρίως είτε σε μικροϊδιοκτήτες είτε στους ίδιους τους εμπόρους απορροφούν ένα μεγάλο ποσοστό του αποθέματος των περιφερειακών εμπορικών χώρων και ουσιαστικά λειτουργούν ως ασπίδα στις τοπικές αγορές. Οι επίσημες έρευνες δείχνουν ότι η ασπίδα αυτή σιγά σιγά εμφανίζει ρωγμές καθώς αυξάνεται ο αριθμός των επιχειρήσεων που κλείνουν και επομένως η λίστα των κενών χώρων μεγαλώνει.Εκτιμάται ότι αριθμός των κενών καταστημάτων με αυτά τα χαρακτηριστικά αυξήθηκε 2,5% σε σχέση με το 2014 και κατά 6% σε σχέση με το 2013. Σε αριθμούς αυτή η σωρευτική ποσοστιαία μείωση σημαίνει ότι σε διάστημα δύο μόλις ετών περισσότεροι απο 3.000 μικροί εμπορικοί χώροι παραμένουν κενοί στερώντας με το τρόπο αυτό εισόδημα όχι μόνο απο τους ιδιοκτήτες τους αλλά και εσοδα απο το Δημόσιο και τους ΟΤΑ. Τα παντοπωλεία/mini markets καταλαμβάνουν το μεγαλύτερο ποσοστό στο συνολικό αριθμό των καταστημάτων, συμμετέχοντας με 53,8% το 2015 (από 52,8% το 2014 και 51,2% το 2013). Ακολουθούν τα περίπτερα με 24,9% το 2015 (2014: 25,3%) και τα καταστήματα ψιλικών με 21,3% (2014: 21,9%). Επί του συνόλου των καταγεγραμμένων καταστημάτων μικρής λιανικής, τα περισσότερα βρίσκονται στο νομό Αττικής (6,4 χιλ. καταστήματα). Επισημαίνεται ότι στην Αττική καταγράφηκε μείωση 4,5% στον αριθμό των καταστημάτων το 2015 σε σχέση με το προηγούμενο έτος. Επίσης, ο αριθμός τους το 2015 εμφανίζεται μειωμένος κατά 15% σε σχέση με το 2013. Το μερίδιό της διαμορφώθηκε σε 20,5% το 2015 από 22,5% το 2013. Ακολουθεί η Θεσσαλονίκη με 8,2% το 2015 και με μεγάλη διαφορά έπονται η Αχαΐα (3,9%), και το Ηράκλειο (3,9%). Και φυσικά είναι αυταπόδεικτες οι επιπτώσεις στην ανεργία και στην συρρίκνωση του διαθεσίμου εισοδήματος χιλιάδων οικογενειών καθώς τα περισσότερα απασχολούν μικρό αριθμό ή και καθόλου προσωπικό, δεδομένου ότι μεγάλο ποσοστό αυτών αφορά οικογενειακής μορφής επιχειρήσεις.

  • Ακίνητα Τραπεζών

Newsletter

Εγγραφείτε στο Newsletter του Realestatenews για να λαμβάνετε καθημερινή ενημέρωση.

Τα Ακίνητα στη Ζωή μας

pomidaani

nomisma_140x60
baner-pontiki