Εμπορικοί Χώροι

Εκατό ογδόντα χιλιάδες το τετραγωνικό

Το μαγαζάκι που θα έβγαινε σε δημοπρασία την περασμένη Παρασκευή στην Κωνσταντινούπολη έχει εμβαδό που δεν ξεπερνά καν τα 10 τετραγωνικά μέτρα. Συγκεκριμένα, το μέχρι πρότινος χρυσοχοείο που επρόκειτο να βγεί στο «σφυρί» μετρά μόλις 9,2 τ.μ. Στη σχετική αναγγελία δημοπρασίας η εκτιμώμενη αξία ανερχόταν στις 12 εκατομμύρια τουρκικές λίρες ή 1,8 εκατομμύρια ευρώ. Το μίνι κατάστημα βρίσκεται σε μια από τις πιο πολυσύχναστες και δημοφιλείς αγορές του κόσμου, στο Μεγάλο Παζάρι της Κων/πολης. Η δημοπρασία του προαναφερθέντος καταστήματος υπ' αριθμόν 162 κοντά στην πύλη 7 (από τις συνολικά 11) ήταν γνωστή εδώ και εβδομάδες. «Δεν αλλάζουν συχνά οι ιδιοκτήτες εδώ», εξηγεί ο Ραφαέλα Ντάνα, ιδιοκτήτης καταστήματος παραδοσιακής υπόδησης στο Μεγάλο Παζάρι. Ο λόγος που το συγκεκριμένο μαγαζάκι βγήκε στο «σφυρί» είναι κληρονομικά, εξηγεί ο πρόεδρος του Συνδέσμου Καταστηματαρχών Χασάν Φιράτ.Η δημοπρασία που έγινε την Παρασκευή σε δικαστήριο της Κων/πολης όμως τελείωσε πριν καν ξεκινήσει προς απογοήτευση των ενδιαφερομένων που είχαν συγκεντρωθεί από νωρίς. Εκπρόσωπος του δικαστηρίου ανακοίνωσε ότι υπήρξε εν τέλει συμβιβασμός μεταξύ των κληρονόμων. Το Μεγάλο Παζάρι, το οποίο άρχισε να χτίζεται από τον 15ο αιώνα και να διευρύνεται στη συνέχεια, έχει πάψει προ πολλού να είναι μια αμιγώς τουριστική ατραξιόν. Ο τεράστιος λαβύρινθος με πάνω από 3.600 καταστήματα έχει εξελιχθεί σε σημαντικό οικονομικό κέντρο -επίκεντρο μεταξύ άλλων της βιομηχανίας κοσμημάτων- που μαγνητίζει εκατομμύρια ανθρώπων και όπου γίνονται καθημερινά συναλλαγές εκατομμυρίων. Ο Χασάν Φιράτ δεν αποκαλύπτει στοιχεία για τον καθημερινό τζίρο στο Μεγάλο Παζάρι. Στο κατάστημά του ωστόσο υπάρχει τοιχοκολλημένο άρθρο εφημερίδας που προ δεκαετίας έκανε λόγο για 20 εκατομμύρια δολάρια. Στο Kapalıçarşı εργάζονται σήμερα πάνω από 30.000 άνθρωποι και αυτός ο αριθμός αφορά μόνον τους δηλωμένους, όπως λέει. Ο ίδιος υποστηρίζει ότι την αγορά επισκέπτονται καθημερινά περίπου 300.000 άνθρωποι, ως επί το πλείστον τουρίστες.Ο τεράστιος αυτός αριθμός ωστόσο δεν διασφαλίζει πάντα ικανοποιητικό τζίρο για τους καταστηματάρχες. Διότι τα τελευταία χρόνια ήταν αρκετά δύσκολα για το Μεγάλο Παζάρι. Μετά την επίθεση εναντίον γερμανών τουριστών το 2016 σε παρακείμενη τοποθεσία, την απόπειρα πραξικοπήματος και τα όσα ακολούθησαν ο αριθμός των επισκεπτών μειώθηκε κατακόρυφα. Όπως λέει ο Φιράτ τη θέση των εύπορων Ευρωπαίων και Αμερικανών που ξόδευαν 80.000 για ένα χαλί πήραν «Άραβες με μικρά πορτοφόλια» που αγοράζουν κεραμικά τασάκια έναντι 8 ευρώ. Στην κακή συγκυρία προστέθηκε αργότερα και η κρίση της λίρας. Εν τω μεταξύ όμως ο τουρκικός τουρισμός έχει συνέλθει. Μόνον το 2019 ο αριθμός των επισκεπτών στην Τουρκία αυξήθηκε κατά 14,3% στους 42,9 εκατομμύρια τουρίστες, όπως έγραψε το Δεκέμβριο η φιλοκυβερνητική Daily Sabah. Βασικός πόλος έλξης η Κων/πολη που προσέλκυσε περί τα 13,7 εκατομμύρια τουρίστες. Για τους περισσότερους από αυτούς το Μεγάλο Παζάρι είναι βασικός προορισμός.

Τα εμπορικά κέντρα απλώνονται

Το «πράσινο φως» έδωσε η Αποκεντρωμένη Διοίκηση της Αττικής για την επέκταση εμπορικού κέντρου και την κατασκευή συγκροτήματος καταστημάτων, γραφείων και εμπορικών χώρων στο Αιγάλεω. Πρόκειται για την επέκταση του μεγάλου εμπορικού κέντρου River West, το οποίο βρίσκεται στα δυτικά προάστια. Το River West άνοιξε τις πύλες του το 2011 και σήμερα μετά τα έργα επέκτασης, που ολοκληρώθηκαν το 2016, έχει συνολικό εμβαδόν 21.630 τ.μ. Σε ό,τι αφορά τη νέα επέκταση, η Αποκεντρωμένη Διοίκηση ενέκρινε τους περιβαλλοντικούς όρους για την ανάπτυξη πρόσθετων έργων συνολικής κάλυψης 8.027,07 τ.μ. ενώ σύμφωνα με εκτιμήσεις παραγόντων της αγοράς ακινήτων η επένδυση θα ξεπεράσει τα 10 εκατ. ευρώ.

Το τέλος των Mall

Τα shopping malls στα προάστια των ΗΠΑ ήταν το σύμβολο του αμερικανικού τρόπου ζωής τη δεκαετία του 70 και του 80. Κάποτε ήταν εστίες συνάντησης για την οικογένεια και τους φίλους, τώρα πολλά από αυτά στέκουν εγκαταλελειμμένα και μαρτυρούν την παρακμή των επιχειρήσεων του κλάδου λιανικής πώλησης. Σύμφωνα με την σελίδα «deadmalls.com» 400 εμπορικά καταστήματα έχουν κλείσει οριστικά τις πόρτες τους. Η εικόνα εγκατάλειψης που επικρατεί στα εμπορικά καταστήματα της Αμερικής, δείχνει ότι το αμερικανικό λιανεμπόριο έχει υποστεί αλλαγές. Όλο και περισσότεροι μεγάλοι έμποροι λιανικής πώλησης εγκαταλείπουν τα mall και μαζί με αυτούς φυσικά και οι πελάτες τους. Ο Ρ.Τζ. Χότοβι, αναλυτής του οίκου αξιολόγησης Morningstar, επισημαίνει ότι «το 2017 θα είναι αποφασιστικό έτος για τη μοίρα πολλών εμπόρων λιανικής». Προβλέπει πολλές χρεοκοπίες γι ´αυτό το χρόνο. Άλλοι αναλυτές πιστεύουν ότι θα κλείσουν περίπου 400 mall μέχρι το 2025. Αυτό δείχνει ότι επέρχεται ο θάνατός τους με γρήγορους ρυθμούς. Όπως είναι γνωστό το online εμπόριο δυσχεραίνει συνεχώς τη θέση των shopping mall στην αγορά. Άγνωστο παραμένει όμως με τί ταχύτητα συμβαίνει αυτό. Δύο παράγοντες συμβάλουν στο κλείσιμο τους. Όπως αναφέρει ο Μάρκ Κόχεν που διδάσκει Λιανεμπόριο στο Πανεπιστήμιο Columbia, «η ύφεση του 2008 και η ραγδαία ανάπτυξη της Amazon και άλλων τέτοιων εταιρειών πώλησης προϊόντων και υπηρεσιών μέσω διαδικτύου, είναι ένας δυσμενής συνδυασμός για τους παραδοσιακούς εμπόρους λιανικής». Όπως επισημαίνει η Big Commerce, εταιρεία παροχής επιχειρηματικών συμβουλών, το 95% των Αμερικανών ψωνίζουν μέσω διαδικτύου. Αυτό δείχνει ότι οι Αμερικανοί αγαπούν τα ψώνια μέσω διαδικτύου, όπως παλαιότερα αγαπούσαν τα mall. Οι ιδιοκτήτες των mall πολύ συχνά δεν μπορούν να βρουν τρόπους αναχρηματοδότησης, γιατί οι πιθανότητες να βρουν ενοικιαστές είναι πλέον ελάχιστες. Οι επενδυτές είναι πρόθυμοι τις περισσότερες φορές να επενδύσουν σε ένα mall ή σε ένα κατάστημα λιανικής μόνο όταν ο χώρος μετατρέπεται σε οίκο ευγηρίας ή τηλεφωνικό κέντρο ή στεγάζει ιατρεία. Ενώ τα mall κλείνουν ένα μετά το άλλο, τα κέντρα υλικοτεχνικής υποστήριξης (logistics) ξεφυτρώνουν σαν τα μανιτάρια. Όπως αναφέρει ο Fred Schmidt από την εταιρεία ακινήτων Coldwell Banker Commercial Affiliate, «η ζήτηση για τέτοια κέντρα αυξάνεται συνεχώς. Οι καταναλωτές επιθυμούν να παραγγέλνουν το προϊόν και την ίδια μέρα να γίνεται η παράδοση του στο σπίτι τους. Αυτό προϋποθέτει την κατασκευή και αγορά αποθηκευτικών χώρων και κέντρων υλικοτεχνικής υποστήριξης». Πολλές μεγάλες επιχειρήσεις λιανικής διαθέτουν και online καταστήματα. Μία επιχείρηση όμως για να αποκτήσει κατάστημα στο διαδίκτυο, πρέπει να αναμορφώσει τις υποδομές της με υψηλό κόστος, να απολύσει υπαλλήλους και να εγκαταλείψει τα καταστήματα της. Όπως φαίνεται, η Amazon έχει κάνει ένα τεράστιο άλμα. Κάποιες επιχειρήσεις ωστόσο, αν και διέθεταν online καταστήματα, αποτύχανε παταγωδώς στο να δημιουργήσουν ένα λειτουργικό επιχειρησιακό μοντέλο. Ο Κόχεν πιστεύει όμως ότι υπάρχει ακόμα μέλλον για τους εμπόρους λιανικής και αναφέρει ότι «πρέπει να εστιάσουν στα πράγματα που υπερτερούν σε σχέση με τα όσα προσφέρει το διαδίκτυο: στην εμπειρία της σωματικής επαφής, της οσμής και της αίσθησης. Επίσης θα μπορούσαν οι ίδιοι να διαμορφώσουν καλύτερα ορισμένα επιλεγμένα καταστήματα, προσφέροντας καλύτερη εξυπηρέτηση και μεγάλη ποικιλία». Από μόνα τους τα mall πάντως δε μπορούν σωθούν. Ανήκουν στο παρελθόν.

Ογδόντα χιλιάδες καταστήματα φλερτάρουν με τις αράχνες

Περισσότερα απο 80.000 καταστήματα σε όλη την Ελλάδα κινδυνεύουν να μείνουν άδεια προκαλώντας ένα δεύτερο κύμα πιέσεων στην αγορά εμπορικών χώρων.Σύμφωνα με τους εμπόρους 21.000 επιχειρήσεις βρίσκονται στο όριο της επιβίωσης και 63.000 έχουν πολύ χαμηλό δείκτη επιβίωσης.Πριν από λίγες μέρες, η γνωστή αλυσίδα υπόδησης «Καλογήρου» της οικογένειας Λεμονή αποφάσισε να τερματίσει τη λειτουργία σε δύο καταστήματά της, το ένα στο Golden Hall και το άλλο στο εμπορικό κέντρο The Mall Athens (κατάστημα Nine West). Σύμφωνα με πληροφορίες της αγοράς, η εταιρεία, η οποία αγωνίζεται να κρατηθεί όρθια βρίσκεται σε αναζήτηση στρατηγικού επενδυτή, ο οποίος θα συμβάλει στην εξυγίανση των οικονομικών της. Οι ίδιες πληροφορίες επισημαίνουν ότι η οικογένεια Λεμονή, διατηρεί επαφές με δύο επιχειρηματικούς ομίλους, οι οποίοι ενδιαφέρονται να επενδύσουν στην εταιρεία. Τον τελευταίο λόγο, ωστόσο, θα έχουν οι πιστώτριες τράπεζες. Σε ανακοίνωσή του ο Σύλλογος Ιδιωτικών Υπαλλήλων εκφράζει την έντονη ανησυχία του για το μέλλον των εκατοντάδων εργαζομένων στις επιχειρήσεις της οικογένειας Λεμονή (Καταστήματα Καλογήρου), ενώ αφήνει υπόνοιες σχετικά με την ίδρυση εταιρείας Holdings, η οποία συγχωνεύθηκε με την υπάρχουσα Α.Ε. Να σημειωθεί ότι ο όμιλος της οικογένειας Λεμονή διαθέτει περί τα 70 σημεία πώλησης καθώς, εκτός από την κατασκευή των γνωστών υποδημάτων «Καλογήρου», εισάγει σχεδόν όλα τα ισχυρά brand names της παγκόσμιας αγοράς του υποδήματος όπως Prada, Tod's, Yves Saint Laurent Dolce & Gabbana. Η περίπτωση της Καλογήρου έρχεται να αναδείξει τα τεράστια προβλήματα που αντιμετωπίζει το ελληνικό εμπόριο από την συρρίκνωση της αγοραστικής δύναμης, αλλά και την κακή ψυχολογία της αγοράς. Άνθρωποι της αγοράς δεν κρύβουν την αγωνία τους για το αύριο του εμπορίου, καθώς δεν φαίνεται από πουθενά προοπτική ανάκαμψης, μετά και τα απογοητευτικά αποτελέσματα και ζητούν πρωτοβουλίες στο μέτωπο της ρύθμισης των «κόκκινων δανείων».

Πλήγμα στην αγορά εμπορικών χώρων

Οι δραματικές συνέπειες της αίτησης δικαστικής προστασίας της εταιρίας Μαρινόπουλου, που διαθέτει το μεγαλύτερο πανελλήνιο δίκτυο μισθωμένων καταστημάτων «σούπερ-μάρκετ» σε όλη τη χώρα (υπολογίζεται περίπου σε έως και 500 καταστήματα), αγγίζουν και έναν τομέα για τον οποίο ουδείς φαίνεται μέχρι στιγμής να ενδιαφέρεται: Τους εκατοντάδες ιδιοκτήτες των ακινήτων αυτών, οι οποίοι εκτός του ότι δεν έχουν πληρωθεί τα μισθώματα των τελευταίων 8-12 μηνών, με τα μέτρα προστασίας που ζητούνται, κινδυνεύουν άμεσα να παγιδευτούν και σε μια κατάσταση πολυετούς αναγκαστικής χρήσης των περιουσιών τους από την εταιρία, χωρίς να καταβάλλονται σ΄αυτούς τα οφειλόμενα μισθώματα, ούτε να δικαιούνται σε απόδοση των ακινήτων τους! Η εξέλιξη αυτή θα οδηγήσει σε πραγματική απόγνωση τους ιδιοκτήτες αυτούς οι οποίοι θα βρεθούν σε πλήρη αδυναμία να πληρώσουν τον σημαντικά αυξημένο ΕΝΦΙΑ του 2016, και μάλιστα για καταστήματα «σούπερ-μάρκετ» με μεγάλα εμβαδά και υπέρογκες αντικειμενικές αξίες, με αποτέλεσμα να βρεθούν αντιμέτωποι με κατασχέσεις των ακινήτων τους, και με ποινικές διώξεις ακόμη και σε βαθμό κακουργήματος, δεδομένου ότι η αδυναμία πληρωμής του ΕΝΦΙΑ οδηγεί ακόμη και σε δήμευση περιουσιών βάσει της νομοθεσία περί «ξεπλύματος βρώμικου χρήματος»… Εν όψει των ανωτέρω, η ΠΟΜΙΔΑ ζητά από την εταιρία «ΜΑΡΙΝΟΠΟΥΛΟΣ», αλλά και κάθε αρχή, φορέα ή όργανο που τυχόν θα αναλάβει τις τύχες της εταιρίας, να ενδιαφερθεί για την ξεχωριστή αυτή κατηγορία των οφειλών της και προσφέρεται για κάθε σχετική συνεννόηση, δεδομένου ότι πολλοί ενδιαφερόμενοι ιδιοκτήτες έχουν ήδη απευθυνθεί στα γραφεία της ζητώντας σχετική καθοδήγηση. Επίσης η ΠΟΜΙΔΑ ζητά από το Υπουργείο Οικονομικών να λάβει υπόψη του την πραγματική αδυναμία πληρωμής ΕΝΦΙΑ από τους ιδιοκτήτες των ακινήτων που είναι μισθωμένα τόσο προς αυτή την εταιρία, όσο και προς κάθε άλλο μισθωτή για τον οποίο έχουν εκδοθεί δικαστικά μέτρα προστασίας που αποκλείουν από τους ιδιοκτήτες την ελεύθερη διάθεση της περιουσίας τους, και να νομοθετήσει άμεσα μέτρα προστασίας και ελάφρυνσής τους από το φόρο αυτό